Τα άγνωστα και… ανεπίσημα κύπελλα

September 6, 2019

Τα άγνωστα και… ανεπίσημα κύπελλα

Οι παίκτες της Liverpool μετά την πρωτιά στο Super Cup το 1986

Σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες οι εγχώριες διοργανώσεις περιλαμβάνουν ένα ή δύο διοργανώσεις κύπελλου. Στην Αγγλία, πέραν του FA Cup διεξάγεται και το League Cup, στο οποίο συμμετέχουν μόνο ομάδες από τις επαγγελματικές κατηγορίες. Αντίστοιχη διοργάνωση έχουν και άλλες χώρες όπως η Σκωτία, η Γαλλία και η Πορτογαλία.

Ωστόσο, στην Αγγλία υπάρχουν κι αρκετές άλλες διοργανώσεις κυπέλλου, στις οποίες συμμετέχουν ομάδες από τις μικρότερες κατηγορίες. Πιο γνωστό να είναι το EFL Trophy για τους συλλόγους των League One και League Two.

Οι πιο πάνω διοργανώσεις δεν έχουν όμως σχέση με αυτά που θα διαβάσετε στη συνέχεια. Παλαιότερα στην Αγγλία διεξάγονταν κι άλλες διοργανώσεις κυπέλλου (με συμμετοχή ομάδων από την κορυφαία κατηγορία της χώρας) οι οποίες είχαν ανεπίσημο χαρακτήρα ή δεν θεωρούνταν σημαντικές. Άλλωστε, αυτός είναι ο λόγος που δεν είναι γνωστά στο ευρύ κοινό, αφού έχουν καταργηθεί και οι περισσότερες σε σύντομο χρονικό διάστημα από τη δημιουργία τους.

Στις πιο κάτω γραμμές θα μάθετε για την ασπίδα πριν τη δημιουργία του Community Shield, δύο κύπελλα που δημιουργήθηκαν λόγω της αποβολής των αγγλικών ομάδων από την Ευρώπη, μια επετειακή διοργάνωση, ένα κύπελλο στην ουσία τουρνουά προετοιμασίας, όπως επίσης και διοργανώσεις κυπέλλων σε συνεργασία με άλλες χώρες.

Sheriff of London Charity Shield
Πρόκειται για διοργάνωση που διεξαγόταν από το 1898 μέχρι το 1907 με τη συμμετοχή δύο ομάδων, όπως γίνεται στο Community Shield το οποίο έκανε την εμφάνιση του το 1908. Με φόντο την ασπίδα, η κορυφαία ομάδα της σεζόν (με αυτή συνήθως να ήταν η πρωταθλήτρια ή η κυπελλούχος) αντιμετώπιζε την καλύτερη ερασιτεχνική ομάδα της εποχής (που στις εννιά από τις δέκα χρονιές ύπαρξης της διοργάνωσης ήταν η Corinthian FC).

Στην πρώτη “έκδοση” του θεσμού το τρόπαιο… μοιράστηκε λόγω ισοπαλίας (μετά και τον επαναληπτικό) ανάμεσα σε Corinthian και Sheffield United, κάτι που επαναλήφθηκε και ένα χρόνο μετά όταν αναμετρήθηκαν Aston Villa και Queen’s Park. Οι “Villans” συμμετείχαν και τις επόμενες δύο χρονιές, κατακτώντας σε μια από αυτές τον τίτλο. Από μια συμμετοχή και ισάριθμη κατάκτηση μετράνε Tottenham, Sunderland, Sheffield Wednesday (με την ονομασία The Wednesday τότε), Liverpool και Newcastle. Πολυνίκης η Corinthian, αφού πέραν της πρώτης χρονιάς που το μοιράστηκε και άλλη μιας που κέρδισε την Aston Villa, είχε επικρατήσει και απέναντι στην Bury.

Στιγμές από τον τελικό του Watney Cup το 1970 ανάμεσα σε Derby και Man Utd

Watney (Mann Invitation) Cup
Το Watney Cup ήταν ένα τουρνουά προετοιμασίας με τη συμμετοχή οκτώ ομάδων, δύο από κάθε επαγγελματική κατηγορία της χώρας. Κράτησε τέσσερις χρονιές, από το 1970 έως το 1973. Πρόσκληση για συμμετοχή (με χρηματικά έπαθλα) λάμβαναν οι (δύο) ομάδες που είχαν πετύχει τα περισσότερα γκολ στο πρωτάθλημα (της κατηγορίας τους) τη σεζόν που πέρασε. Εξαιρούνταν όμως όσες είχαν κερδίσει άνοδο ή συμμετείχαν στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Τα παιχνίδια της διοργάνωσης ήταν όλα νοκ-άουτ χωρίς επαναληπτικούς και ο τελικός διεξάγονταν στο γήπεδο μιας εκ των δύο φιναλίστ και όχι σε ουδέτερη έδρα.

Η ονομασία της διοργάνωσης έπειτα από χορηγία (της Watney Mann brewery στην προκειμένη περίπτωση) ήταν κάτι που συνέβαινε για πρώτη φορά στην Αγγλία. Στο συγκεκριμένο κύπελλο έγινε ακόμη κάτι πρωτοφανές για τη χώρα . Για πρώτη φορά κρίθηκε ένας αγώνας στη διαδικασία των πέναλτι, σε παιχνίδι για τα ημιτελικά της διοργάνωσης ανάμεσα σε Manchester United και Hull City. Νικητές βγήκαν οι «κόκκινοι διάβολοι», με τον George Best να είναι ο πρώτος που εκτέλεσε και σκόραρε, ενώ ο Denis Law ήταν ο πρώτος που αστόχησε. Για την ακρίβεια απέκρουσε ο Ian McKechnie, ο οποίος ανέλαβε και την τελευταία εκτέλεση της ομάδας του, στέλνοντας τη μπάλα εκτός εστίας.

Από τις τέσσερις σεζόν που διοργανώθηκε το τουρνουά μόνο στην πρώτη έφτασαν στον τελικό και οι δύο ομάδες της 1ης κατηγορίας. Στις επόμενες τρεις υπήρχε τουλάχιστον μια εκπρόσωπος της μεγάλης κατηγορίας, αλλά σε δύο περιπτώσεις ο τίτλος πήγε σε ομάδα από τα χαμηλότερα στρώματα.

Το 1970 την 1η κατηγορία εκπροσώπησαν Derby County και Manchester United, φτάνοντας αμφότερες στον τελικό όπου τα «κριάρια» βγήκαν νικητές. Την επόμενη σεζόν συμμετείχε ξανά η Manchester United αλλά αποκλείστηκε στον πρώτο γύρο. Στον τελικό η West Brom έχασε από την Colchester United που αγωνιζόταν στην 4η τη τάξει κατηγορία της χώρας. Το 1972 το τρόπαιο κατέκτησε η Bristol Rovers που εκπροσωπούσε την 3η κατηγορία, νικώντας στον τελικό τη Sheffield United στη διαδικασία των πέναλτι, εκεί όπου είχε κριθεί ο τίτλος και την προηγούμενη χρονιά. Στην τελευταία φορά που διεξήχθη το Watney Cup την πρωτιά πήρε η Stoke.

Φωτογραφίες από τη σεζόν 1975-1976 με νικήτρια τη Middlesbrough απέναντι στη Fulham. © gazettelive.co.uk

Texaco Cup / Anglo-Scottish Cup
Πρόκειται για μια διοργάνωση που ξεκίνησε τη σεζόν 1970-71 με την ονομασία Texaco Cup (λόγω πενταετής χορηγίας) και τις δύο πρώτες σεζόν συμμετείχαν ομάδες από την Αγγλία (6), τη Σκωτία (6), την Ιρλανδία (2) και τη Βόρειο Ιρλανδία (2). Στις επόμενες εννέα συμμετείχαν μόνο σύλλογοι από Αγγλία και Σκωτία, έτσι με την ολοκλήρωση της συνεργασίας με την Texaco η ονομασία της διοργάνωσης άλλαξε σε Anglo-Scottish Cup.

Τις τέσσερις πρώτες σεζόν σε κάθε διοργάνωση συμμετείχαν 16 ομάδες, με όλες τις προκρίσεις να κρίνονται σε διπλούς αγώνες, όπως επίσης και οι τελικοί, πέραν της σεζόν 1973-1974 που ήταν μονός. Την αγωνιστική περίοδο 1974-1975 συμμετείχαν 20 ομάδες, με τις 16 αγγλικές να χωρίζονται σε τέσσερις ομίλους των τεσσάρων και όσες πήραν την πρωτιά πέρασαν στα προημιτελικά αντιμετωπίζοντας τις τέσσερις από τη Σκωτία. Στις πρώτες δύο σεζόν οι τελικοί ήταν ανάμεσα σε μια Αγγλική και μια Σκωτσέζικη ομάδα, ενώ οι επόμενοι τρεις ήταν καθαρά αγγλική υπόθεση. Τον πρώτο τίτλο κατέκτησε η Wolves και ακολούθησαν Derby County και Ipswich Town, ενώ η Newcastle σήκωσε δύο συνεχόμενες κούπες.

Όταν το 1975-76 η διοργάνωση μετονομάστηκε σε Anglo-Scottish Cup, ίσχυαν οι εξής κανόνες:

  • Συμμετείχαν 24 ομάδες, οι 16 από την Αγγλία και οι 8 από τη Σκωτία.
  • Σε πρώτη φάση οι αγγλικές χωρίζονταν σε ομίλους των τεσσάρων ομάδων και όσες κατακτούσαν την πρωτιά (με τρία παιχνίδια σύνολο η κάθε μια) προκρίνονταν στα προημιτελικά. Οι σκωτσέζικες έπαιζαν για την πρόκριση σε διπλές νοκ-άουτ αναμετρήσεις.
  • Στα προημιτελικά και τα ημιτελικά (όπου διεξάγονταν διπλές αναμετρήσεις) υπήρχε περιορισμός και δεν μπορούσαν δύο ομάδες από την ίδια χώρα να κληρωθούν μαζί.
  • Οι τελικοί ήταν διπλοί και μόνο εκεί υπήρχε περίπτωση να συναντηθούν οι αγγλικές με τις σκωτσέζικες ομάδες.

 

Στις έξι σεζόν με τα πιο πάνω δεδομένα, μόλις δύο φορές υπήρξε ομάδα από την Σκωτία σε τελικό. Τις αγωνιστικές περιόδους 1977-1978 και 1979-1980 η St. Mirren εκπροσώπησε τη Σκωτία και κατέκτησε μια φορά το τρόπαιο. Τον τίτλο τη συγκεκριμένη εξαετία κατέκτησαν επίσης η Middlesbrough, η Nottingham Forest, η Bristol City, η Burnley και η Chesterfield.

Να σημειωθεί πως από τις οκτώ πιο πετυχημένες (βάσει τροπαίων) ομάδες στην Αγγλία, οι μισές από αυτές δεν συμμετείχαν ποτέ στη διοργάνωση. Ο λόγος για τις Liverpool, Manchester United, Arsenal και Aston Villa. Από τρεις συμμετοχές είχανε Chelsea και Manchester City, ενώ από μια χρονιά έπαιξαν Tottenham και Everton.

Football League Super Cup
Η ονομασία του παραπέμπει σε αγώνα ανάμεσα σε πρωταθλητή και κυπελλούχο, αλλά καμία τέτοια σχέση δεν είχε. Ήταν μια διοργάνωση που δημιουργήθηκε λόγω της αποβολής των αγγλικών ομάδων από της ευρωπαϊκές διοργανώσεις, όμως κράτησε μόλις μια σεζόν. Το ScreenSport Super Cup, όπως ονομάστηκε μετά από τη χορηγία του τηλεοπτικού δικτύου που θα μετέδιδε τους αγώνες της διοργάνωσης, διεξήχθη την αγωνιστική περίοδο 1985-1986. Κάποιες ομάδες έδειξαν ξεκάθαρα την αντίθεση τους με τη διεξαγωγή της διοργάνωσης και για αυτό άλλωστε δεν συνεχίστηκε για δεύτερη χρονιά.

Στη μια και μοναδική σεζόν που διεξήχθη έλαβαν μέρος η πρωταθλήτρια Everton (κανονικά θα συμμετείχε στο Κύπελλο πρωταθλητριών), η Manchester United ως κάτοχος του FA Cup (θα έπαιζε UEFA Cup Winners Cup), η Norwich City (νικήτρια του League Cup), η Liverpool, η Tottenham και η Southampton. Οι τέσσερις τελευταίες υπό κανονικές συνθήκες θα αγωνίζονταν στο UEFA Cup.

Οι έξι ομάδες χωρίστηκαν μετά από κλήρωση σε δύο ομίλους των τριών και έπειτα από αγώνες εντός και εκτός έδρας αυτές που τερμάτισαν στις δύο πρώτες θέσεις πέρασαν στα ημιτελικά. Τις πρωτιές στους ομίλους πήραν Everton και Liverpool, που στους «4» αντιμετώπισαν τις Tottenham και Norwich αντίστοιχα. Οι δύο ομάδες του Μερσεϊσάιντ με νίκες στους επαναληπτικούς προκρίθηκαν στην τελική φάση και μετά από δύο παιχνίδια τον τίτλο κατέκτησαν οι «κόκκινοι» με συνολικό σκορ 7-2.

Οι ομάδες που κατέκτησαν το Full Members Cup. Chelsea και Nottingham Forest σήκωσαν δύο φορές (στην εικόνα η πρώτη κατάκτηση τους) το τρόπαιο.

Full Members Cup
Ακόμη μια διοργάνωση που δημιουργήθηκε λόγω της τιμωρίας των αγγλικών ομάδων από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Ξεκίνησε το 1985 και κράτησε έως το 1992. Σε αυτό συμμετείχαν ομάδες από τις δύο κορυφαίες κατηγορίες της χώρας και για αυτό άλλωστε ονομαζόταν έτσι το κύπελλο. Τότε οι ομάδες από την 1η και 2η κατηγορία ήταν πλήρη μέλη (Full Members) της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας και σε ψηφοφορίες είχαν από μια ψήφο η κάθε μια, σε αντίθεση με αυτές των πιο κάτω στρωμάτων. Σημειώνεται πως το κύπελλο από το 1987 μέχρι το 1989 μετονομάστηκε λόγω χορηγίας σε Simod Cup και ακολούθως σε Zenith Data Systems Cup μέχρι την κατάργηση του.

Δεν συμμετείχαν σε καμία από τις εφτά αγωνιστικές περιόδους της διοργάνωσης η Arsenal, η Liverpool, η Manchester United και η Tottenham Hotspur. Αγωνίστηκαν σε όλες Chelsea και Manchester City, ενώ έλειψαν για μια και δύο χρονιές αντίστοιχα η Aston Villa και η Everton. Την πρώτη σεζόν συμμετείχαν 21 ομάδες, όμως μόνο πέντε από την 1η κατηγορία. Δύο από αυτές έφτασαν στον τελικό του “Wembley” και αναμετρήθηκαν μόλις μια μέρα μετά το παιχνίδι πρωταθλήματος που είχαν δώσει. Manchester City και Chelsea έπαιξαν για τον τίτλο και οι «μπλε» επικράτησαν με 5-4.

Οι ομάδες αυξήθηκαν τα επόμενα χρόνια και στη τελευταία σεζόν αγωνίστηκαν 41 ομάδες. Όλοι οι τελικοί διεξήχθησαν στο ιστορικό στάδιο της πρωτεύουσας. H Chelsea έφτασε σε ακόμη μια κατάκτηση, ενώ δύο φορές το τρόπαιο πανηγύρισε και η Nottingham Forest. Νικήτριες από μια φορά υπήρξαν η Crystal Palace, η Blackburn Rovers και η Reading. Οι δύο τελευταίες μάλιστα ως ομάδες 2ης κατηγορίας. Αξίζει να αναφερθεί πως Reading την επόμενη σεζόν της κατάκτησης της δεν μπόρεσε να συμμετέχει και να υπερασπιστεί τον τίτλο της λόγω ότι είχε υποβιβαστεί στην 3η τη τάξει κατηγορία. Τις τελευταίες δύο χρονιές της διοργάνωσης το τρόπαιο κρίθηκε στην παράταση, με την Everton να χάνει σε μια από αυτές, γνωρίζοντας για δεύτερη φορά ήττα στον τελικό του συγκεκριμένου κυπέλλου.

Football League Centenary Trophy
Το 1988 η αγγλική ποδοσφαιρική ομοσπονδία γιόρτασε 100 χρόνια από την ίδρυση της και διοργάνωσε ένα κύπελλο που διήρκεσε λιγότερο από δύο μήνες. Η επετειακή διοργάνωση πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή των οκτώ ομάδων που τερμάτισαν στις θέσεις 1 έως 8 στο πρωτάθλημα την προηγούμενη σεζόν.

Οι οκτώ ομάδες που συμμετείχαν ήταν η Liverpool, η Manchester United, η Nottingham Forest, η Everton, η QPR, η Arsenal, η Wimbledon και η Newcastle. Ο τρόπος διεξαγωγής ήταν όσον πιο απλός μπορούσε, με τις προκρίσεις να κρίνονταν σε μονούς νοκ-άουτ αγώνες, όπως επίσης και ο τελικός που πραγματοποιήθηκε στο “Villa Park”.

Το τρόπαιο κατέκτησε η Arsenal νικώντας τη Manchester United με 2-1, έχοντας αποκλείσει προηγουμένως τις Nottingham Forest και Liverpool στα προημιτελικά και ημιτελικά αντίστοιχα. Οι τρεις ομάδες που κέρδισαν οι «κανονιέρηδες» ήταν αυτές που είχαν τερματίσει στην πρώτη τριάδα του πρωταθλήματος τη προηγούμενη σεζόν.

Anglo-Italian Cup / Anglo-Italian League Cup
Δύο διαφορετικές διοργανώσεις,
με κοινό στοιχείο τη συμμετοχή αγγλικών και ιταλικών ομάδων. Αμφότερες δημιουργήθηκαν με αφορμή την κατάκτηση του League Cup από την Swindon που αγωνιζόταν στην 3η τη τάξει κατηγορία της Αγγλίας και λόγω αυτού δεν είχε δικαίωμα να συμμετέχει στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.

Το Anglo-Italian League Cup διεξήχθη πέντε φορές σε διάστημα οκτώ χρόνων, αφού τρεις σεζόν δεν πραγματοποιήθηκαν αγώνες. Σε αυτή τη διοργάνωση ο κυπελλούχος Ιταλίας αντιμετώπιζε σε διπλούς τελικούς τη νικήτρια του League Cup ή του FA Cup. Από το 1969 έως το 1971 η κάτοχος του Coppa Italia έπαιζε κόντρα στη νικήτρια του League Cup και τις σεζόν 1975, 1976, απέναντι σε αυτή του FA Cup. Στους τελικούς του 1969 η Swindon κατέκτησε τον τίτλο κόντρα στη Roma, ενώ την επόμενη χρονιά η Bologna επικράτησε απέναντι στη Manchester City. Το 1971 ο τίτλος κατέληξε στην Tottenham με δύο νίκες επί της Torino. Σε ιταλικά χέρια το τρόπαιο το 1975 και 1976, με τις Fiorentina και Napoli να φτάνουν στην κατάκτηση αντίστοιχα. Οι «viola» πέτυχαν δύο νίκες επί της West Ham, ενώ οι «παρτενοπέι» με νίκη στον επαναληπτικό βγήκαν νικητές απέναντι στη Southampton.

Το Anglo-Italian Cup ήταν μια διοργάνωση που διεξήχθη τέσσερις φορές, με συμμετοχή 12 ομάδων τις δύο πρώτες σεζόν και με 16 τις επόμενες δύο. Το 1970 η Swindon Town κατέκτησε το τρόπαιο, νικώντας στον τελικό τη Napoli 3-0, αν και το παιχνίδι δεν τελείωσε ποτέ λόγω επεισοδίων. Την επόμενη χρονιά η Blackpool σήκωσε το τρόπαιο επικρατώντας της Bologna, ενώ την επόμενη σεζόν έφτασε ξανά στον τελικό αλλά αυτή τη φορά έχασε από τη Roma. Στην τελευταία σεζόν της διοργάνωσης η Newcastle πήρε το τρόπαιο επικρατώντας της Fiorentina. Τις τέσσερις αυτές χρονιές την Αγγλία εκπροσωπούσαν κυρίως μικρομεσαίες ομάδες και από τους μεγάλους συλλόγους συμμετείχε μόνο η Manchester United to 1972-1973.

Να σημειωθεί πως μετά τη κατάργηση της (με κυριότερο λόγο τα επεισόδια που δημιουργούσαν οι οπαδοί), η διοργάνωση επανήλθε ακόμη δύο φορές στην επιφάνεια. Από το 1976 μέχρι το 1986 διεξαγόταν με ομάδες των μικρότερων κατηγοριών, ενώ το 1992 επέστρεψε ξανά με συμμετοχή ομάδων από τη Serie B και τη 2η τη τάξει κατηγορία της Αγγλίας. Τελικά σταμάτησε οριστικά το 1996.